====== دانشنامهٔ آزاد فناوری ======

یک پایگاه دانش فارسی برای شناخت، استفاده، میزبانی و توسعهٔ فناوری‌های آزاد.

در این دانشنامه تلاش می‌کنیم دانش فنی را به زبان فارسی، دقیق، مستند و کاربردی گردآوری کنیم؛ از تعریف اصطلاحات رایانه‌ای و بررسی معادل‌های فارسی گرفته تا راهنمای نصب نرم‌افزار، راه‌اندازی سرویس‌های خودمیزبان، مستندات فنی و مقاله‌های تخصصی.

هدف، صرفاً ترجمهٔ مطالب موجود نیست. می‌خواهیم منبعی بسازیم که خواننده بتواند با استفاده از آن فناوری را بهتر بفهمد، خودش آن را راه‌اندازی کند و در صورت نیاز، مستقل از سرویس‌های آماده، آن را مدیریت کند.

===== دانشنامه چه بخش‌هایی دارد؟ =====

==== واژه‌نامهٔ فناوری ====

گردآوری و بررسی اصطلاحات رایانه، شبکه، برنامه‌نویسی، امنیت سایبری و فناوری‌های نوین، همراه با معادل‌های فارسی، تعریف دقیق، مثال و منابع.

  * [[glossary:start|ورود به واژه‌نامه]]
  * بررسی تفاوت اصطلاحات مشابه
  * معرفی معادل‌های رایج و پیشنهادی فارسی

==== راهنمای نصب و استفاده ====

راهنماهای گام‌به‌گام برای نصب، پیکربندی، استفاده و عیب‌یابی نرم‌افزارهای آزاد؛ از ابزارهای روزمره تا سرویس‌های تخصصی.

  * [[guides:start|راهنماهای نصب و استفاده]]
  * نصب و پیکربندی در توزیع‌های مختلف لینوکس
  * مدیریت کاربران، دسترسی‌ها و پشتیبان‌گیری
  * عیب‌یابی خطاهای رایج

==== خودمیزبانی و زیرساخت ====

مستندات راه‌اندازی و نگهداری سرویس‌های شخصی، سازمانی و اجتماعی روی زیرساخت تحت کنترل خودمان.

  * [[selfhosting:start|راهنمای خودمیزبانی]]
  * میزبانی وب و مدیریت دامنه و DNS
  * سرویس‌های ارتباطی، هم‌رسانی و همکاری
  * مدیریت سرور، کانتینرها و پایگاه‌های داده
  * امنیت، پایش، بازیابی و تداوم سرویس

==== مستندات فنی ====

دانش فنی ساختاریافته برای درک سازوکار فناوری‌ها، پروتکل‌ها، معماری نرم‌افزار و اجزای زیرساخت.

  * [[documentation:start|مستندات فنی]]
  * تشریح پروتکل‌ها و استانداردها
  * معماری سیستم‌ها و سرویس‌ها
  * مثال‌های عملی، نمودارها و نمونه‌پیکربندی‌ها

==== مقاله‌ها و وایت‌پیپرها ====

مقاله‌های تحلیلی و پژوهشی فارسی دربارهٔ فناوری، نرم‌افزار آزاد، زیرساخت دیجیتال، امنیت، حاکمیت داده و معماری سیستم‌ها.

  * [[papers:start|مقاله‌ها و وایت‌پیپرها]]
  * ترجمه و تحلیل اسناد فنی معتبر
  * انتشار پژوهش‌ها و پیشنهادهای فنی مستقل
  * بررسی راهکارها، محدودیت‌ها و تصمیم‌های معماری

==== پروژه‌ها و مطالعات موردی ====

مستندات تجربی پروژه‌های واقعی، همراه با تصمیم‌های طراحی، مراحل اجرا، مشکلات، راه‌حل‌ها و نتایج قابل ارزیابی.

  * [[projects:start|پروژه‌ها و مطالعات موردی]]

===== اصول مستندسازی =====

  * **دقت فنی:** مطالب باید با رفتار واقعی نرم‌افزار و مستندات معتبر سازگار باشند.
  * **قابلیت اجرا:** راهنماها تا جای ممکن باید مراحل روشن، پیش‌نیازها و نمونه‌های قابل آزمایش داشته باشند.
  * **شفافیت:** نسخهٔ نرم‌افزار، تاریخ آخرین بررسی و محدودیت‌های راهکار مشخص شوند.
  * **استقلال:** تا حد امکان از استانداردهای باز، نرم‌افزار آزاد و راهکارهای قابل بررسی استفاده شود.
  * **منابع معتبر:** ادعاهای فنی، به‌ویژه در مستندات امنیتی و پژوهشی، باید با منبع پشتیبانی شوند.
  * **آزادی مشارکت:** اصلاح، تکمیل و نقد مستندات با استدلال فنی و احترام به مشارکت‌کنندگان انجام شود.
  * **صداقت در ترجمه:** ترجمهٔ فارسی نباید تفاوت میان واقعیت فنی، تفسیر نویسنده و پیشنهاد شخصی را پنهان کند.

===== چگونه مشارکت کنیم؟ =====

برای مشارکت می‌توانید یک اصطلاح را تعریف کنید، راهنمای نصب بنویسید، مستندات یک نرم‌افزار را تکمیل کنید، تجربهٔ خودمیزبانی‌تان را ثبت کنید یا مقاله‌ای فنی را ترجمه و تحلیل کنید.

در راهنماهای اجرایی، نسخه‌ها و پیش‌نیازها را مشخص کنید. در مقاله‌ها و وایت‌پیپرها، منابع، فرض‌ها، روش بررسی و محدودیت‌ها را بنویسید. اگر راهکاری را شخصاً آزمایش نکرده‌اید، آن را به‌عنوان تجربهٔ تأییدشده معرفی نکنید.

===== دانش باید قابل استفاده باشد =====

این پایگاه با مشارکت افرادی رشد می‌کند که می‌خواهند فناوری را بفهمند، آن را مستند کنند و دانش فنی را به زبان فارسی در دسترس دیگران قرار دهند.

مطالب این دانشنامه به‌تدریج تکمیل و بازبینی می‌شوند. کیفیت دانش، قابلیت بازتولید نتایج و شفافیت منابع بر حجم مطالب اولویت دارند.